• __ autostop.net.pl _ dokądkolwiek zmierzasz... __




    United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
    Dewiza:(fr.) Dieu et mon droit
    (Bóg i moje prawo)





    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Great Britain, The United Kingdom of Great Britain and the Northern Ireland) - państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej . W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Wyspy Normandzkie i wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej. Terytoriami zależnymi od Wielkiej Brytanii są: Gibraltar, Anguilla, Bermudy, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Falklandy z wyspami Georgia Południowa i Sandwich Południowy, Kajmany, Montserrat, Turks i Caicos, Św. Helena, Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego i Pitcairn.



     Ustrój polityczny

    Wielka Brytania jest monarchią konstytucyjną z rządem odpowiedzialnym przed parlamentem. Stolicą państwa jest Londyn. Obecnym monarchą brytyjskim jest królowa Elżbieta II, która zasiadła na tronie w 1952 i została koronowana w 1953. Dzisiaj jej funkcje są głównie ceremonialne, a rzeczywiste rządy spoczywają w ręku premiera.

    Wielka Brytania jest bardzo scentralizowanym państwem, w którym Parlament Westminsterski zajmuje się większością spraw politycznych. W ostatnich latach jednak każdy z krajów, wchodzących w skład Zjednoczonego Królestwa poza Anglią, otrzymał własne organa rządowe, zajmujące się sprawami lokalnymi.


     Podział administracyjny

    Wielka Brytania składa się z trzech krajów (countries):
  • Anglia
  • Szkocja
  • Walia

    W skład Zjednoczonego Królestwa wchodzą:
  • Anglia
  • Szkocja
  • Walia
  • Irlandia Północna

    Kraje te z kolei dzielą się na własne jednostki administracyjne:
  • 9 regionów (Regions) w Anglii
  • 32 Council Areas w Szkocji
  • 22 Unitary Authorities w Walii
  • 26 dystryktów (Districts) w Irlandii Północnej

    Wyspa Man i Wyspy Normandzkie nie są częściami Zjednoczonego Królestwa, lecz stanowią dependencje Korony brytyjskiej, których polityką zagraniczną kieruje Londyn.

    Wielka Brytania posiada także szereg terytoriów zależnych w wielu rejonach globu.


     Demografia

    Współcześni Brytyjczycy wywodzą się przede wszystkim z różnych ludów, które osiedliły się w Wielkiej Brytanii przed XII wiekiem - Celtów, Rzymian, Anglosasów i Normanów. W Zjednoczonym Królestwie mieszkają także liczne grupy stosunkowo niedawnych imigrantów z Afryki, Azji i Europy Wschodniej.

    Głównym językiem jest angielski, choć w użyciu są także walijski, szkocki gaelicki, irlandzki i szkocki (scots). Imigranci posługują się także swoimi językami, np. urdu.

    Nazwa państwa w językach używanych w Zjednoczonym Królestwie:
  • angielski - United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
  • walijski - Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon
  • szkocki gaelicki - An Rioghachd Aonaichte na Breatainn Mhor agus Eirinn mu Thuath
  • irlandzki - Riocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann
  • szkocki - Unitit Kinrick o Great Breetain an Northren Ireland
  • kornijski - An Rywvaneth Unys a Vreten Veur hag Iwerdhon Glédh.

    Narodowości:
  • Brytyjczycy - 94,2%
  • Hindusi - 1,4%
  • ludność z Indii Zachodnich - 1,0%
  • Pakistańczycy - 0,8%

    Religie:
  • anglikanie - 56,8%
  • katolicy - 13,1%
  • prezbiterianie - 7,0%
  • metodyści - 4,3%
  • inni chrześcijanie - 5,7%
  • muzułmanie - 1,4%
  • żydzi - 0,8%
  • sikhowie - 0,4%
  • inni - 9,8%


     Geografia

    Terytorium Anglii to w większości obszar pofałdowany z większymi górami na północy. Główne rzeki to Tamiza i Severn. Największymi miastami są Londyn, Birmingham, Manchester, Sheffield, Liverpool, Leeds, Bristol oraz Newcastle upon Tyne. Podmorski tunel niedaleko Dover łączy Wielką Brytanię z Francją.

    Walia jest krajem górzystym, a jej najwyższy szczyt to Snowdon (1.085 m). Na północ od głównego lądu leży wyspa Anglesey. Największym miastem i stolicą jest Cardiff, znajdujące się w południowej Walii.

    Szkocja jest pod względem geograficznym krajem bardzo zróżnicowanym, z nizinami na południu i wschodzie oraz górami na północy i zachodzie, gdzie znajduje się najwyższy szczyt Wielkiej Brytanii- Ben Nevis (1343 m). W Szkocji można spotkać wiele zatoczek morskich, fiordów i jezior. U północnych wybrzeży rozsianych jest wiele wysp, takich jak Hebrydy, Orkady czy Szetlandy. Główne miasta to Edynburg, Glasgow i Aberdeen.

    Irlandia Północna, obejmująca północno-wschodnią część wyspy Irlandia, jest krajem pagórkowatym. Główne miasta to Belfast i Derry.


     Historia

    Szkocja i Anglia istniały jako oddzielne państwa od X wieku Walia, znajdująca się pod angielską kontrolą od czasu statutu z Rhuddlan (1284), została włączona do Królestwa Anglii w 1536. Na mocy aktu unii z 1707 oddzielne królestwa Anglii i Szkocji, posiadające wspólnego monarchę od 1603, zawiązały unię realną pod nazwą Królestwo Wielkiej Brytanii. Akt unii z 1801 połączył Królestwo Wielkiej Brytanii z Królestwem Irlandii, które stopniowo dostawało się pod angielska kontrolę w latach 1169-1603, tworząc Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii. W 1922 26 hrabstw irlandzkich utworzyło Wolne Państwo Irlandzkie (6 hrabstw ulsterskich pozostało częścią Zjednoczonego Królestwa), w związku z czym nazwa państwa została w 1927 zmieniona na Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W połowie XVII wieku kraj stanowił republikę do czasu przywrócenia monarchii w 1660.

    Wielka Brytania, dominująca potęga przemysłowa i morska w XIX wieku, odgrywała wówczas przodującą rolę w rozwoju demokracji parlamentarnej i postępie naukowym. Imperium Brytyjskie obejmowało u szczytu potęgi 1/4 obszaru kuli ziemskiej. Dwie wojny światowe jednak poważnie wyczerpały siły Zjednoczonego Królestwa, a druga połowa XX wieku przyniosła upadek Imperium i przemianę Wielkiej Brytanii w nowoczesne i dobrze prosperujące państwo europejskie. Obecnie Brytyjczycy zastanawiają się nad stopniem integracji z Europą kontynentalną. Będąc członkiem Unii Europejskiej, Wielka Brytania odłożyła decyzję o przyjęciu waluty euro na przyszłość. Istotną kwestią jest także reforma konstytucyjna, której przeprowadzenie przekazano Izbie Lordów, a w Szkocji, Walii oraz Irlandii Północnej utworzono w 1999. Zgromadzenia Narodowe o różnym stopniu uprawnień. Planowane są także kolejne zgromadzenia dla angielskich regionów. Zgodnie z sondażami monarchia pozostaje akceptowana - poparcie dla ustanowienia republiki waha się w granicach 15-25%.

    Wielka Brytania jest członkiem Wspólnoty Narodów, Unii Europejskiej oraz NATO. Jest także stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ.


     Gospodarka

    Zjednoczone Królestwo jest państwem o gospodarce kapitalistycznej i jednym z największych rynków w Europie Zachodniej. W ciągu ostatnich dwóch dekad rząd dokonał prywatyzacji wielu przedsiębiorstw państwowych, odchodząc w znacznym stopniu od zasad tzw. państwa opiekuńczego (welfare state). Intensywne, wysoko zmechanizowane i wydajne rolnictwo zaspokaja potrzeby żywnościowe kraju w 60 %, przy czym w tym dziale gospodarki zatrudniony jest tylko 1 % społeczeństwa. Wielka Brytania posiada bogate złoża węgla, gazu ziemnego i ropy naftowej. Usługi, głównie bankowe i ubezpieczeniowe, stanowią największy udział w brytyjskim PKB, natomiast przemysł traci na znaczeniu.


     Największe firmy

  • Royal Dutch Shell (bryt.hol. koncern naft)
  • British Petroleum (branża naft.)
  • Unilever (bryt. /hol. koncern żywnościowy)
  • Imperial Chemical (przemysł chem.)
  • British Aerospace (przemysł lotn.)
  • British Telecom (łączność)
  • British Gas (energetyka)
  • British Airways (lotnictwo)
  • British Steel


     Kultura

    W Wielkiej Brytanii znajdują się dwa słynne uniwersytety - Cambridge i Oxford. Zjednoczone Królestwo wydało wielu wspaniałych naukowców takich jak Isaac Newton, James Watt, Charles Darwin i Alexander Fleming.

    Dramaturg William Shakespeare jest chyba najsłynniejszym pisarzem na świecie. Inni dobrze znani pisarze to Agatha Christie, Charles Dickens, sir Arthur Conan Doyle, Geoffrey Chaucer i J.R.R. Tolkien. Wśród poetów na uwagę zasługują Robert Burns, Thomas Hardy, John Milton, Alfred Tennyson, Rudyard Kipling, Dylan Thomas i William Wordsworth.

    Wielka Brytania odgrywa także dużą rolę we współczesnej muzyce rozrywkowej, stanowiąc kraj pochodzenia dla wielu cenionych zespołów i wykonawców rockowych. Również tam biorą swój początek różne rodzaje muzyki elektronicznej, np. acid, house, jungle, drum and bass i trip hop, które w całości lub części powstały w Zjednoczonym Królestwie.

    W kynologii Wielka Brytania uznawana jest powszechnie za wiodącą pod względem hodowli i rozwoju ras psów, zaś coroczna wystawa KC(UK) Crufts pod patronatem Rodziny Królewskiej to najstarsze, największe i najbardziej prestiżowe wydarzenie kynologii światowej.


     Ambasady i konsulaty

    Ambasada Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
    adres: Al. Róż 1, 00-556 Warszawa
    tel. (022) 628-10-01-05
    fax (022) 621-71-61
    telex 813694 prod pl
    Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie
    adres: 47 Portland Place, London W1B 1JH
    tel. (+44171) 580-43-24/9
    580-29-69
    fax 323-4018
    tlx (51) 265691 POLAMB
    e-mail: polishembassy
    @polishembassy.org.uk


    Internet: www.polishembassy.org.uk






          

    na górę



  • Język urzędowy: angielski
    Stolica: Londyn
    Ustrój polityczny: monarchia konstytucyjna
    Królowa: Elżbieta II
    Szef rządu: premier Tony Blair
    Pow. całkowita: 244 820 km2
    Liczba ludności: 60 094 648
    Gęstość zal.: 245 mieszk./km2
    Utworzenie: 1 stycznia 1801
    Jednostka monetarna: funt szterling (L, GBP)
    Strefa czasowa: UTC +1
    Hymn: God Save the Queen
    Kod ISO 3166: UK
    Domena internetowa: .uk
    Kod samochodowy: GB
    Kod telefoniczny: +44

     Zobacz mapę
     Ustrój polityczny
     Podział administracyjny
     Demografia
     Geografia
     Historia
     Gospodarka
     Największe firmy
     Kultura
     Ambasady i konsulaty




    Kraje EuropyTablica ogłoszeńPrzydatne adresyKomunikacjaBezpieczeństwoGaleriaKontakt

                              Copyright 2005 by autostop.net.pl, All rights reserved.     Administracja