__ autostop.net.pl _ dokądkolwiek zmierzasz... __

România
Dewiza: brak

Rumunia (România) - państwo położone we wschodniej Europie Południowej nad Morzem Czarnym.

Ustrój polityczny

Rumunia jest demokracją o systemie parlamentarno-gabinetowym. Władza ustawodawcza koncentruje się w dwuizbowym parlamencie: Izbie Deputowanych (Camera Deputaţilor) liczącej 343 członków oraz Senacie (Senate) ze 143 deputowanymi. Obie izby wybierane są co 4 lata w wyborach tajnych, równych bezpośrednich i proporcjonalnych. Wg konstytucji w parlamencie mają zagwarantowane miejsce przedstawiciele mniejszości narodowych (m.in. Polacy). Wynika to z faktu, iż przez szereg lat prawa innych narodowości w Rumunii były łamane, stąd chęć państwa do zagwarantowania im autentycznego uprawnienia w życiu społecznym i politycznym.

Na czele władzy wykonawczej stoi prezydent wybierany co 5 lat (do 2004 roku co cztery), będący najwyższym reprezentantem państwa, mianującym ambasadorów, szefem armii - nie sprawuje on jednak rzeczywistej władzy, która koncentruje się w rękach szefa rządu. Obecnie władza w Rumunii znajduje się w rękach postkomunistycznej Partii Socjaldemokratycznej wraz z mniejszością węgierską. Szefem rządu jest Adrian Nastase, funkcję prezydenta sprawuje Traian Băsescu ( Obaj wywodzą się z partii postkomunistycznej, która ma wciąż wyraźne problemy z przystosowaniem się do demokracji. Znacząca jest też rola w polityce Partii Wielkiej Rumunii (Partidul România Mare) z Vadimem Tudorem na czele. Reprezentuje on skrajnie nacjonalistyczne poglądy. Na prawicy znajdują się zaś Narodowa Partia Liberalna, która wykształciła się z dawnej Konwencji Demokratycznej prezydenta Emila Constantinescu.

najwyższy punkt - Moldoveanu 2544 m n.p.m.

najniższy punkt - Morze Czarne 0 m

całkowita granica lądowa - 2 508,00 km

długość wybrzeża - 225,00 km

Długość granic z sąsiadującymi państwami:

Bułgaria 608 km

Mołdawia 450 km

Ważniejsze miasta i ich ludność

Szacunek na rok 2005:

Bukareszt (Bucureşti) - 1,88 mln

Jassy (Iaşi) - 318 tys.

Kluż (Cluj-Napoca) - 317 tys.

Timisoara (Timişoara) - 315 tys.

Krajova (Craiova) - 304 tys.

Konstanca (Constanţa) - 303 tys.

Gałacz (Galaţi) - 294 tys.

Braszów (Braşov) - 276 tys.

Ploeszti (Ploieşti) - 229 tys.

Braiła (Brăila) - 214 tys.

Oradea - 204 tys.

Bacau (Bacău) - 171 tys.

Arad - 169 tys.

Pitesti (Piteşti) - 168 tys.

Sybin (Sibiu) - 152 tys.

Podział administracyjny

Rumunia dzieli się na 41 okręgów (rum. judeţ, l.mn. judeţe) oraz jedno miasto wydzielone (rum. municipiu) - Bukareszt.

Krainy historyczne

Poza oficjalnym podziałem administracyjnym Rumunii na okręgi, tradycyjnie wydziela się także krainy historyczne. Nie przewiduje się nadania im w przyszłości jakichś form autonomii, samodzielności, itp., choć istnieją plany decentralizacji kraju i nowego podziału, tym razem na regiony. Los tych planów jest jednak niepewny w związku z niewielkim poparciem, jakie okazuje im społeczeństwo.

Rumuńskie krainy historyczne:

Siedmiogród (Transylwania)

Bukowina południowa

Historia

Czasy przedpaństwowe
W 106 roku n.e. ziemie obecnej Rumunii zamieszkane w większości przez Daków włączono w obręb Imperium Rzymskiego. W przeciągu stuleci uległy one daleko idącej romanizacji. W wyniku działalności Cyryla i Metodego Rumuni przejęli prawosławną wersję chrześcijaństwa. Pierwsze zalążki państwowości na terenie Rumunii powstały ok. IX i X wieku. Ziemie Transylwanii z kolei zostały przyłączone do węgierskego królestwa Św. Stefana. Węgrzy sprowadzili tam niemieckich osadników z rejonu Nadrenii w celu zabezpieczenia granicy oraz zapewnienia krajowi cywilizacyjnego rozwoju. W 1541 w wyniku rozbioru Węgier, Siedmiogród został niezależnym królestwem pod zwierzchnictwem Turków. To stąd wywodzi się polski król Stefan Batory. W latach 1668-1918 Transylwania wróciła do Węgier jako jedna z części imperium Habsburgów (od 1867 podległym Zalitawii). W XIV wieku w Karpatach powstały księstwa wołoskie i mołdawskie, które w XV wieku dostały się pod władzę osmańską, mogąc jednak zachować wiarę prawosławną. W 1859 Alexandru Ioan Cuza został wybrany księciem wołoskim, od 1862 również mołdawskim, co doprowadziło do unii obu prowincji. W 1864 przeprowadził on niekorzystną dla warstw posiadających reformę agrarną, co było przyczyną buntu i wygnania księcia 22 lutego 1867. Nowym władcą został ks. Karol Hohenzollern-Sigmaringen.

Powstanie Rumunii
Rumunia powstała w wyniku wojny rosyjsko-tureckiej 1877-1878 i w 1881 została ogłoszona królestwem. Pozostawała w bliskich związkach z Rosją, decydując się jednak na zamianę cyrylicy na alfabet łaciński. Z powodu tego przymierza stanęła w 1916 w I wojnie światowej po stronie Ententy. 1 grudnia 1918 proklamowano powstanie zjednoczonej Rumunii, która przejęła z rąk węgierskich Siedmiogród, Banat oraz Bukowinę, co zostało następnie usankcjonowane traktatem w Trianon. Ponadto, korzystając z porewolucyjnego chaosu, Rumunia zajęła rosyjską (ale zamieszkaną przez Rumunów) Besarabię. Z tego też powodu nie nawiązała stosunków dyplomatycznych z ZSRR. W okresie międzywojennym Rumunię łączył antyradziecki sojusz wojskowy z Polską. Ze względów kulturowych Rumunia pozostawała też w bliskich związkach z Francją. Działała także w tzw. małej entencie wraz z Czechosłowacją i Jugosławią. W 1934 przyłączyła się do tzw. ententy bałkańskiej.

II wojna światowa
W 1939 związana z Polską sojuszem wojskowym Rumunia, mimo nacisków Niemiec, wyraziła zgodę na przejście przez jej terytorium polskich oficerów oraz rządu polskiego do Jugosławii. Wkrótce ZSRR (w zgodzie z paktem Ribbentrop-Mołotow) wymusił na Rumunii zrzeczenie się Bukowiny i Besarabii. Podobnie próbowali postąpić Węgrzy, jednak Niemcy nie zgodzili się na oddanie im całego Siedmiogrodu. Nastąpił tzw. II arbitraż wiedeński (wyjaśnić). W 1940 z inspiracji Niemiec w Rumunii doszedł do władzy faszystowski przywódca, generał Ion Antonescu, stojący na czele tzw. Gwardii Św. Michała Archanioła (patrona Rumunii). Król Michał I pozostał na tronie, tracąc jednak realną władzę. Rumunia wzięła udział w wojnie Niemiec z ZSRR, dzięki czemu odzyskała Besarabię i Bukowinę, ustanawiając ponadto swoją strefę okupacyjną sięgającą Bohu (tzw. Transnistria). Okupacja rumuńska na Ukrainie okazała się okrutniejsza od niemieckiej. Żołnierze rumuńscy walczyli m.in. w tzw. kotle stalingradzkim. W 1944 Antonescu został obalony przez króla Michała I, który przyłączył Rumunię do aliantów i zezwolił Armii Czerwonej na przejście przez terytorium kraju w celu dalszej walki z Niemcami.

Okres powojenny
W traktacie paryskim z 1947 ustalone zostały współczesne granice Rumunii. Poza Besarabią i Bukowiną włączoną do Rosji straciła ona na rzecz Bułgarii południową Dobrudżę, zachowując jednak zabrany Węgrom Siedmiogród. Wzrastające wpływy sowieckie doprowadziły w 1947 r. do detronizacji Michała I oraz powołania Rumuńskiej Republiki Ludowej z Georghe Georghiu-Dej na czele. W 1965 do władzy doszedł Nicolae Ceauşescu (po tajemniczej śmierci przebywającego w ZSRR G.Geeorghiu-Deja), który niemal natychmiast po dojściu do władzy ogłosił, że w Rumunii socjalizm został już właśnie zbudowany i kraj wchodzi na nowy etap - budowy komunizmu, pod nową nazwą - Socjalistyczna Republika Rumunii. Ten propagandowy zabieg nie spodobał się ani w Moskwie, która zazdrośnie strzegła swych praw do stosowania symboliki i nomenklatury socjalistyczno-komunistycznej. W dodatku w 1968, mimo nacisków ze strony ZSRR, Rumunia nie wzięła udziału w interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji (wkrótce zaś Ceauşescu faktycznie zawiesił udział kraju w strukturach wojskowych Układu), co wpłynęło korzystnie na ogląd Rumunii przez kraje zachodnie. Licząc na to, że kraj ten zmierzać będzie do wyzwolenia się spod kurateli ZSRR w kierunku przynajmniej zbliżonym do tego, którym szedł Tito w sąsiedniej Jugosławii, przyjęto Rumunię do Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Na Rumunię posypał się deszcz kredytów i funduszy pomocowych, część z nich kraj uzyskiwał zresztą jako rekompensatę za emigrujących z Rumunii do Izraela Żydów oraz wyjeżdżających do Niemiec Rumunów pochodzenia niemieckiego. Pojawiły się także inwestycje, np. z bliskiej Rumuniom z racji pokrewieństwa językowego Francji (np. Renault zbudował w 1968 w Colibaşi koło Piteşti fabrykę Dacia). W miarę upływu czasu, kiedy okazało się, że środki uzyskane na Zachodzie przeznaczane są nie na rzeczywisty rozwój kraju, ale na wzmacnianie reżimu Ceauşescu, na budowę pałaców i innych symboli wielkości dyktatora - Rumunia pogrążała się powoli w kompletnej izolacji. Reżim Ceauşescu był przy tym wyjątkowo okrutny, nawet w porównaniu z tym radzieckim i enerdowskim.

Przez cały ten okres dużą rolę odgrywała tajna policja komunistyczna - Securitate, największa służba bezpieczeństwa w krajach Układu Warszawskiego.

W grudniu 1989 dyktator porównywany przez opozycjonistów do transylwańskiego Draculi został obalony w wyniku krwawej rewolucji i z wyroku samozwańczego marionetkowego sądu wojskowego skleconego naprędce z oficerów, którzy wypowiedzieli lojalność jego reżimowi, po krótkiej "rozprawie" - rozstrzelany wraz z żoną. Do władzy doszli przedstawiciele umiarkowanego skrzydła partii komunistycznej, a w 1996 demokraci. W 2004 Rumunia wstąpiła do NATO. W 2005 planowane jest zakończenie negocjacji akcesyjnych Rumunii do Unii Europejskiej. Przyjmuje się, że kraj wstąpi do Wspólnoty w 2007.

Gospodarka

Jest gospodarką przejściową od centralnie planowanej do rynkowej. Od 1991 roku gospodarka Rumunii jest prywatyzowana. W sektorze prywatnym wytwarzane jest prawie 70 procent PKB. Bezrobocie liczone dla całego kraju nie przekracza 10 proc., choć w niektórych regionach sięga nawet 60 proc. W 2005 roku Rumunię nawiedziła powódź, która wyrządziła straty w wysokości około 1 mld EURO. Może to nawet opóźnić jej przystąpienie do Unii Europejskiej. Najważniejszymi gałęziami są górnictwo, hutnictwo i przemysł maszynowy. W Rumunii rozwija się turystyka.

Ludność

Według wyników spisu powszechnego z 2002 roku struktura etniczna ludności Rumunii przedstawia się następująco:

Ukraińcy - 0,3%

Inne - 0,8%

Dane dotyczące liczebności mniejszości narodowych mogą być jednak znacznie zaniżone.

Religie:

Prawosławni - 87%

Protestanci - 6,8%

Katolicy - 5,6%

Ambasady i konsulaty

Ambasada Rumunii
adres: ul. Chopina 10, 00-559 Warszawa
tel. (022) 628-31-56
fax (022) 628-52-64
telex 813420 romag pl

Wydział Konsularny
tel. 621 59 83
e-mail: bucur@bptnet.pl

Język urzędowy: rumuński
Stolica: Bukareszt
Ustrój polityczny: demokracja parlamentarna
Prezydent: Traian Băsescu
Szef rządu: premier Calin Popescu-Tariceanu
Pow. całkowita: 238 391 km²
Liczba ludności: 22 271 839
Gęstość zal.: 93,4 mieszk./km²
Niepodległość: 9 maja 1877
Jednostka monetarna: Lej (RON)
Strefa czasowa: UTC +2
Hymn: Deşteaptă-te, Române!
Kod ISO 3166: RO Domena internetowa: .ro
Kod samochodowy: RO
Kod telefoniczny: +40

Zobacz mapę

Ustrój polityczny

Geografia

Granice

Ważniejsze miasta

Podział administracyjny

Krainy historyczne

Historia

Gospodarka

Ludność

Ambasady i konsulaty

Kraje Europy▪Tablica ogłoszeń▪Przydatne adresy▪Komunikacja▪Bezpieczeństwo▪Galeria▪Kontakt

Copyright 2005 by autostop.net.pl, All rights reserved. Administracja