Ustrój polityczny

Norwegia jest monarchią konstytucyjną. Według konstytucji, król ma bardzo szeroką władzę, m.in. wybiera Radę Państwa, w skład której wchodzi premier i co najmniej siedmiu członków, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma też prawo łaski. W rzeczywistości władza wykonawcza spoczywa jednak w rękach rządu, na czele którego stoi premier. Władza ustawodawcza jest w rękach Stortingu, składającego się z dwóch izb: Lagtingu i Odelstingu. Wybierany jest na kadencję czteroletnią, zasiada w nim łącznie 165 deputowanych. Projekty ustaw wnoszone są do Odelstingu przez jego członków lub rząd za pośrednictwem członka Rady Państwa. Konstytucja Norwegii obowiązuje od 17 maja 1814 roku, z późniejszymi zmianami.

 Geografia

Większe miasta: Trondheim, Bergen, Stavanger, Tromso, Drammen, Fredrikstad, Molde, Lillestrom, Kristiansand, Kristiansund

 Historia

Najstarsze jak dotąd ślady działalności człowieka w Norwegii odkryto koło Komsa w okręgu Finnmark i niedaleko Fosna w Nordmore. Datuje się je na około 9000 p.n.e. - 8000 p.n.e.. W 793 atakiem na klasztor w Lindisfarne rozpoczęła się epoka wikingów. Od tego roku skandynawscy najeźdźcy na długich łodziach często widziani byli w potrach europy Północno - Zachodniej. Norwescy wikingowie dotarli do Islandii, Irlandii (założyli tam miasto Dublin), Grenlandii a także, jak twierdzi wielu historyków, do Ameryki. We wczesnym średniowieczu kraj podzielony był pomiędzy lokalnych władców. Jednym z pierwszych, którzy podjęli próbę zjednoczenia był Harald Pięknowłosy (nor: Harald Harfagre). Pierwszy kościół powstał w Norwegii w Moster w roku 995 za sprawą króla Olava Tryggvasona. Jaka symboliczny moment chrystianizacji kraju uznaje się jednak Bitwę pod Stiklestad, gdzie poległ władca Norwegii Olav Haraldsson, uznany później świętym. XIII wiek to czas świetności Norwegii: pod panowaniem Hakona IV w skład terytorium norweskiego wchodziły także Jämtland, Islandia, Wyspy Owcze, Orkady, Szetlandy i Grenlandia. W XIV wieku kraj został osłabiony przez zwiększające się wpływy Hanzy, epidemię czarnej śmierci w 1349 i walki o tron. Po śmierci Hakona VI w 1380 tron objął jego syn Olav IV a następnie żona zmarłego króla, Małgorzata I, która była także królową Danii a później i Szwecji. W 1397 Norwegia, Szwecja i Dania zawarły unię, zwaną kalmarską. Szwecja wyłamała się z unii w 1523. Norwegia, coraz bardziej zalezna od Danii, pozostała w unii do 1814. Wtedy to, zwycięzcy w wojnach napoleońskich podpisali traktat w Kiel, na podstawie którego Norwegia miała stać się częścią Szwecji, jako odszkodowanie dla tej ostatniej za stratę Finlandii na rzecz Rosji. Uchwalona 17 maja 1814 w Eidsvoll konstytucja była próbą odzyskania przez kraj całkowitej suwerenności. Skończyło się jednak na unii personalnej ze Szwecją. Pełną niepodległość odzyskali Norwegowie w roku 1905. W I wojnie światowej kraj zachował neutralność. W II wojna światowa również próbował pozostać neutralny, jednak zaatakowany przez wojska hitlerowskie 9 kwietnia 1940, przystąpił do antyhitlerowskiej koalicji. Pierwsze lata powojenne to lata rządów Norweskiej Partii Pracy. W 1949 po długich debatach nad kierunkiem polityki zagranicznej kraj przystapił do NATO. W sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej odbyły się w Norwegii dwa plebiscyty: w 1972 i 1994. Oba zakończyły się niewielką przewaga strony opowiadającej się przeciw członkostwu w Unii. Po odkryciu złóż ropy naftowej i gazu na dnie Morza Północnego w latach 60. i 70. XX wieku, Norwegia jest obecnie jednym z najbogatszych krajów świata.

 Podział administracyjny

Norwegia podzielona jest na 19 regionów (norw. fylker), które dalej dzielą się na 433 gminy.

 Ambasady i konsulaty

Ambasada Królestwa Norwegii adres: ul. Chopina 2A, 00-559 Warszawa tel. (022) 696-40-30 fax (022) 628-09-38 e-mail: norambpl@it.com.pl, emb.warsaw@mfa.no

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Oslo adres: Olav Kyrres plass 1, 0244 Oslo tel. (0-04722) 555-536 430-015 430-161 fax 444-839 e-mail: polavd@online.no

na górę