__ autostop.net.pl _ dokądkolwiek zmierzasz... __

Рэспубліка Беларусь
Dewiza: brak

Białoruś (Беларусь, Republika Białorusi - Рэспубліка Беларусь) - państwo w Europie wschodniej powstałe po rozpadzie Związku Radzieckiego.

Geografia

Białoruś graniczy od zachodu z Polską i Litwą, od południa z Ukrainą, od wschodu z Rosją i z Łotwą od północy. Bez dostępu do morza.

Największe miasta:

Mińsk (stolica)

Historia

Pierwsi mieszkańcy pojawili się na terenach Białorusi sto tysięcy lat temu. W IX wieku powstały księstwa ruskie m.in. połockie, turawskie, pińskie i smoleńskie. W X wieku rozpoczęła się chrystianizacja Słowian, zakończona dopiero w XV-XVI wieku. Przez paręset lat Białorusini mieli swój udział w tworzeniu Wielkiego Księstwa Litewskiego zamieszkanego w większości przez Rusinów. Na państwo Witolda składała się Ruś Biała i Czarna, jak również Zaleska. Trzeba dodać, że tzw. język starobiałoruski był w okresie panowania Giedyminów językiem państwowym, zanim wyparty został przez język polski (dopiero w XVIII wieku).

W konsekwencji rozbiorów Polski tereny białoruskie przeszły pod władanie Rosji. Tłumiono wówczas wszelkie oznaki niezależności Białorusinów - zaczynając od języka, poprzez likwidację unii na terenach zabranych aż po odbieranie majątków szlachcie białoruskiej. Białorusini wzięli udział w polskich powstaniach: listopadowym i styczniowym. Główni działacze polityczni tacy jak Konstanty Kalinowski i Sierakowski opowiadali się za wskrzeszeniem unii polsko-litewskiej z autonomią Białorusi w jej ramach. Za działalność patriotyczną spotykały ich represje ze strony carów (m.in. Kostek Kalinowski został powieszony w 1865).

Koniec XIX wieku i początek XX to okres, w którym kształtuje się elita kulturalna i polityczna rozpowszechniająca ideę narodu białoruskiego. W roku 1902 Wacław Iwanowski powołuje Białoruską Partię Rewolucyjną, a rok później bracia Iwan i Anton Łuckiewiczowie powołują Białoruską Rewolucyjną Hromadę. Pierwsza legalna gazeta białoruska pod nazwą Nasza Dola wychodzi 1 września 1906 i jest nieoficjalnym pismem BSH.
25 marca 1918 Białoruś po raz pierwszy w historii (na krótko) ogłosiła niezależność - powstała wówczas tzw. Białoruska Republika Ludowa.
Na mocy pokoju ryskiego tereny Białorusi podzielone zostały między Polskę a Rosję. Głównym ośrodkiem kulturalnym inteligencji białoruskiej stało się Wilno oraz w niewielkim stopniu Białystok.

Po sowieckiej stronie kordonu utworzono Białoruską Republikę Radziecką (BSRR) ograniczoną terytorialnie do Mińska i okolic. W wyniku agresji 17 września 1939 na polskie kresy wschodnie do Białorusi przyłączono Białystok, Grodno i Polesie, co nazwano w prasie, a później historiografii radzieckiej "zjednoczeniem".
W latach 1941-44 Białoruś była okupowana przez wojska niemieckie.
Dla zwiększenia siły ZSRR w ONZ (oficjalnie w uznaniu zasług Białorusinów w czasie II wojny światowej) przyznano BSRR miejsce w ONZ, obok USRR.

W roku 1986, dokładnie 26 kwietnia w wyniku wybuchu jednego z reaktorów jądrowych w elektrowni znajdującej się na terenie Czarnobyla znaczna część Białorusi, a szczególnie jej południowowschodnie tereny dostała się pod wpływ promieniowania radioaktywnego.
Suwerenność uzyskał kraj w 1990, niepodległość BSRR ogłoszono w Brześciu nad Bugiem dopiero po zawarciu w białoruskiej wsi Viskuli układu białowieskiego w grudniu 1991. Elity białoruskie niechętnie jednak żegnały się z wizją wspólnego państwa socjalistycznego. System polityczny Białorusi po 1994 roku przerodził się w republikę prezydencką.

Kultura

Kultura białoruska nie może się swobodnie rozwijać w granicach kraju. Prezydent skutecznie dusi w zarodku wszelkie ogniska wolnomyślicieli, w których rozwinąć może się działalność opozycyjna m.in. zamknięto Uniwersytet Humanistyczny oraz inne szkoły gdzie językiem wykładowym był białoruski.
Media są w większości upaństwowione i propagują kulturę "poprawną politycznie". To w Polsce najprężniej działają organizacje pronarodowe. W Białymstoku znajduje się rozgłośnia radiowa, która nadaje audycje dostępne na Białorusi. Nieopodal (w Gródku) co roku z inicjatywy BAS-u na uroczysku Boryk odbywa się Festiwal Muzyki Młodej Białorusi "Basowiszcza", gdzie młodzi muzycy wprost ze sceny mają możliwość wykrzyczenia gniewu i haseł nawoływujących do walki z reżimem.

Legendą muzyki białoruskiej jest już NRM (dobrze znany także w Polsce-liczne koncerty, współpraca z Pidżamą Porno), równie dużą popularnościa cieszą się takie zespoły jak: Indiga, Ściana, BN, Zero-85, Krama, Żyhimont Vaza, Ulis, IQ 48, Neuro Dubel i inni.

Gospodarka

Białoruś w rankingach

Wskaźnik Rozwoju Społecznego 2004 (HDI, Human Development Index), stosowany przez ONZ-owski Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP, United Nations Development Programme): 62. miejsce na 177 (Polska 37.)

Wskaźnik Jakości Życia 2004 (Quality of Life Index, The Economist): 68. miejsce na 111.

Wskaźnik Wolności Gospodarczej 2005 (Economic Freedom Index): w dorocznym raporcie amerykańskiej Heritage Foundation z 4 stycznia 2005 (przygotowanym przy współudziale "Wall Street Journal"), Białoruś została zakwalifikowana do grupy państw o "represjonowanej gospodarce" i zajęła 143. miejsce (na 155), za Bangladeszem i Nigerią, tuż przed Tadżykistanem i Haiti.

Gospodarka oparta jest na rolnictwie i przemyśle i pozostaje w dużej zależności ekonomicznej od Rosji.

Dochód narodowy: 62,856 mld USD, 6 100 USD na 1 mieszkańca (2004)
Inflacja: 28,2% (2004)
Zadłużenie: 1,1 mld USD (1998)
Wzrost PKB: 11% (2004)
Stopa bezrobocia: 2,1% (oficjalne dane 2004)
Rezerwy walutowe: 637 mln USD (2004)
Zadłużenie zagraniczne: 851 mln USD (2001)
Struktura zatrudnienia:

przemysł - 41,9%

usługi - 39,2%

rolnictwo - 18,9%

Handel zagraniczny: eksportuje się gł. maszyny (46%), artykuły konsumpcyjne (17,8%), natomiast importuje się maszyny (31,1%), artykuły konsumpcyjne (13,7%).
Głównymi partnerami handlowymi są kraje byłego ZSRR.

Obroty handlowe z zagranicą:

eksport - 9,413 mld USD (2004): Rosja 49.1%, UK 9.4%, Polska 4.4%, Niemcy 4.2%, Holandia 4.2% - 2003

import - 11,09 mld USD (2003)

Rolnictwo

Struktura użytkowania ziemi: użytki rolne stanowią 60,4% powierzchni kraju, użytki zielone, głównie urodzajne pastwiska - 14%, grunty orne 31%. Uprawia się: zboża (żyto, owies, jęczmień, pszenica, gryka), konopie, tytoń, chmiel, len, ziemniaki, buraki cukrowe, rośliny pastewne, owoce (jabłonie), warzywa. Wskutek wybuchu elektrowni jądrowej w Czarnobylu na Ukrainie w 1986 znaczne obszary rolne w południowo-wschodniej części kraju zostały silnie skażone i nie są wykorzystywane rolniczo. Rozwinięta hodowla bydła, trzody chlewnej, drobiu oraz zwierząt futerkowych i pszczelarstwo. Rozwinięte leśnictwo.

Przemysł

Rozwinięty przemysł: elektromaszynowy (produkcja obrabiarek), środków transportu (produkcja samochodów ciężarowych, ciągników, rowerów), chemiczny (produkcja nawozów potasowych, włókien syntetycznych), petrochemiczny (rafinerie ropy naftowej), elektroniczny (telewizory, radioodbiorniki), włókienniczy (lniarski, wełniany), spożywczy (mięsny, mleczarski), drzewny (produkcja mebli), papierniczy, materiałów budowlanych, szklarski (słynna w świecie produkcja kryształów i porcelany), skórzany. Liczne zakłady rzemieślnicze (garncarskie, wikliniarskie). Eksploatacja węgla kamiennego, ropy naftowej, fosforytów, soli kamiennej i potasowej, rud metali, torfu, łupków bitumicznych oraz surowców budowlanych (wapieni, margli, gliny, piasków). Energia elektryczna (31,4 Twh, w 1995, co daje 3045 kWh na 1 mieszkańca) produkowana jest głównie w elektrowniach cieplnych: Berezowskiej (640 MW), Łukomskiej, Smolewickiej. Liczne elektrownie opalane torfem. Komunikacja dobrze rozwinięta, największą rolę odgrywa transport kolejowy (5,5 tys. km linii kolejowej), gł. linia kolejowa Baranowicze-Mińsk-Orsza, fragment magistrali Berlin-Warszawa-Moskwa, oraz samochodowy (52 tys. dróg w tym 36,5 tys. asfaltowych). Liczne żeglowne rzeki oraz kanał rzeczny Dniepr-Bug. Międzynarodowy port lotniczy w Mińsku. Rozwinięty transport rurociągowy (2906 km) przesyłający ropę naftową i gaz ziemny m.in. do Polski, Niemiec, Czech i Słowacji.

Demografia

Dane z roku 2003:

Liczba ludności: 10,322,151
Ludność według wieku:

0 - 14 lat - 16,8%

15 - 64 lat - 68,9%

ponad 64 lata - 14,3%

Średni wiek:

w całej populacji - 36,7 lat

mężczyzn - 34,1 lat

kobiet - 39,3 lat

Przyrost naturalny:

współczynnik urodzeń - 10,18 urodzin/1000 mieszkańców

współczynnik śmierci - 14,05 śmierci/1000 mieszkańców

współczynnik migracji - 2,66 imigrantów/1000 mieszkańców

Ludność według płci:

przy narodzeniu - 1,05 mężczyzn/kobiet

poniżej 15 lat - 1,04 mężczyzn/kobiet

15 - 64 lat - 0,95 mężczyzn/kobiet

powyżej 64 lat - 0,5 mężczyzn/kobiet

Umieralność noworodków:

w całej populacji - 13,87 śmiertelnych/1000 żywych

płci męskiej - 15,3 śmiertelnych/1000 żywych

płci żeńskiej - 12,56 śmiertelnych/1000 żywych

Oczekiwana długość życia:

w całej populacji - 68,43 lat

mężczyzn - 62,54 lat

kobiet - 74,6 lat

Rozrodczość: 1,34 urodzeń/kobietę

Ambasady i konsulaty

Ambasada Republiki Białorusi
adres: ul. Ateńska 67, 03-978 Warszawa
tel. (022) 617-32-12
(022) 617-84-41
(022) 617-23-91
fax (022) 617-84-41

Ambasada Rzeczypospolitej w Mińsku
adres: ul.P. Rumiancewa 6, 20034 Mińsk
tel. (0-0375172)13-32-60
13-43-13

Język urzędowy: białoruski, rosyjski
Stolica: Mińsk
Ustrój polityczny: republika
Prezydent: Aleksander Łukaszenko
Pow. całkowita: 207 600 km²
Liczba ludności: 10 322 151
Gęstość zal.: 50 mieszk./km²
Niepodległość: 25 sierpnia 1991
Jednostka monetarna: rubel białoruski (BYR)
Strefa czasowa: UTC +1
Hymn: Мы, беларусы
Kod ISO 3166: BY
Domena internetowa: .by
Kod samochodowy: BY
Kod telefoniczny: +375

Zobacz mapę

Geografia

Historia

Kultura

Gospodarka

Rolnictwo

Przemysł

Demografia

Ambasady i konsulaty

Kraje Europy▪Tablica ogłoszeń▪Przydatne adresy▪Komunikacja▪Bezpieczeństwo▪Galeria▪Kontakt

Copyright 2005 by autostop.net.pl, All rights reserved. Administracja